محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1569
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
دامن توحيد گير ، پند سنائى شنو * تا كه بيابى بحشر ، زاتش دوزخ يله يلمه - قبا باشد و تعريب او يلمق است . مثالش ناصرخسرو : [ بيت ] آزاده و كريم بيالايد از لئيم * چون آستين يلمه بيفشانى از ليام و - بضم ياء - حيوانى را گويند كه به آب گرم موى او را دور كرده باشند از پوست او [ 1 ] . يازنده - [ به وزن سازنده ] قصدكننده باشد . مثالش ابن يمين گويد : [ بيت ] هر سعادت كز وجود سعد اكبر فايزست * سوى ذات او چو جان سوى خرد يازنده باد يافته - معروف [ 2 ] . و در شرفنامه بمعنى حجت و قبض وصول آمده و به اين بيت سلمان متمسك شده [ 3 ] : بيت « 1 » دست ارزاق خلايق بر سبيل تقدمه * داد و بستد تا بروز حشر از ايشان يافته يوبه - [ بضم ياء و فتح باء ] در نسخهء وفائى آرزومندى باشد . مثالش حكيم فرخى گويد : [ بيت ] چون مرا يوبهء درگاه تو خيزد چكنم * راهى آموز رهى را و ازين غم برهان كذا فى التحفه . بويه و بوى نيز به اين معنى است در شرفنامه و شمس فخرى بويه - به دو باى موحده - به اين معنى آورده - - و گذشت - - [ 4 ] . يوسه - [ بضم يا و فتح سين مهمله ] در تحفه بمعنى ارهء درودگران باشد . حكيم اسدى گويد : [ بيت ] بيوسه ببرند چوبى سكند « 2 » * كز آن پاى خونى درآيد ببند ياله - [ بفتح لام ] شاخ باشد [ 5 ] . كذا فى التحفه . مع الياء يكبسى - [ بفتح يا و باى موحده و سكون كاف
--> ( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - كذا ؟ ( 1 ) معنى اخير در برهان نيست . ( 2 ) يعنى : اسم مفعول از يافتن . ( 3 ) آيا « فته » نبوده است كه « يا » به اول آن اشتباها افزودهاند ؟ چه از شعر سلمان نيز معنى اول مستفاد مىشود . ( 4 ) بويه اصح مىنمايد . ( 5 ) شاخ گاو باشد . ( برهان ) .